De stem van Mevrouw

De stem zijn van iemand anders, de hele stem maar niets anders dan de stem: dat is hoe ik dit beroep steeds heb gezien.

Een paar jaar geleden, vergezelde ik een door een Duitse afgevaardigde geleide delegatie van het Europese Parlement naar Haïti.

De discussies, gecompliceerd door de kritieke situatie van het land, werden gehouden, in consecutief dat vervolgens gefluisterd werd, op een alles behalve gunstige plek voor tolken. Het erg beperkte team, verbijsterd en gemotiveerd door wat het zag en hoorde, verflauwde niet in zijn taak.

Op een avond, tijdens een persconferentie, vraagt een journalist van een privé radio aan de voorzitster van de delegatie hoeveel nationaliteiten onder de Europese afgevaardigden vertegenwoordigd zijn.

Ik vertaal het antwoord – een opsomming- die eindigt met: “ en dan ikzelf, ik ben Duitse”.

Deze vrouwelijke vorm doet de journalist in een schaterlach uitbarsten en terwijl hij zich tot mij keert, vraagt hij, grapjas, het zal wel: ik ben ‘Duitse’.

Lik op stuk antwoord ik “neen, ik ben de stem van Mevrouw”.

De opname in extenso van dit kort gesprek leidde tot verwondering toen het op de radio kwam; het leverde me een zekere faam op bij de gesprekken, met name bij de latere persconferenties.

De ambassadeur van Frankrijk complimenteerde mij ermee en gaf me het bandje – jammer genoeg onverstaanbaar - als aandenken.

De stem zijn van iemand anders, de hele stem maar niets anders dan de stem: dat is hoe ik dit beroep steeds heb gezien.

Dat is de bescheiden les die ik onvermoeibaar blijf herhalen voor de studenten, die ik zowat overal tegenkom.

Deze collega’s in wording zullen voor alles in hun vertolking niet de eigen stem moeten laten weerklinken maar die van hun meester t.w. de spreker. Met zorgvuldig respect voor de regels der kunst, moeten ze trouw de boodschap vertalen en de toon en de persoonlijkheid van wie spreekt weergeven. Dat is niet altijd gemakkelijk daar niet alle sprekers natuurtalenten zijn.

De stem zijn van iemand anders vereist een zekere rijping.

De bekendheid of het belang van de functies van de sprekers wordt door een aantal tolken gezien als een extra waarde en stijgt hen zelfs naar het hoofd.

Ik deel deze filosofie niet helemaal; ik heb in de loop van mijn carrière staatshoofden en regeringsleiders en ook Nobelprijswinnaars getolkt. Nochtans zijn zij het niet die mij werkelijk de grondslag van ons beroep hebben doen begrijpen.

Ik denk dat ik het pas werkelijk begreep in 1985 tijdens een conferentie in Hamburg. Zij werd – onder leiding van een Deense organisatie - georganiseerd door een Europees netwerk van instellingen en organismen .

De slogan was erg slecht gekozen: “ Normalisatie en mentaal gehandicapten”.

Het doel was te wijzen op de noodzaak gehandicapten in de maatschappij op te nemen en op te houden hen te parkeren in gespecialiseerde instellingen.

De Europese Commissie had haar bijdrage geleverd met een tolkenteam.

De laatste dag van de conferentie deed zich een belangrijk incident voor.

Toen een Duitse professor net wilde beginnen met het debiteren van een lange speech in de opgeschroefde stijl van dit soort evenementen, valt een stoet mensen, die de betrokkenen zelf blijken te zijn, de erg grote zaal van het Congressenpaleis binnen.

Onhandig (sommige spandoeken worden op hun kop vastgehouden) bereiken de manifestanten de tribune en vragen gehoord te worden.

De organisatoren, duidelijk van streek, zetten ter plekke met de vertegenwoordigers van de ordeverstoorders een discussie op touw die van de hak op de tak springt.

Ik gebruik deze term met opzet, omdat hun betoog aantoont hoe soms de simpelste boodschap een groot effect kan teweegbrengen.

De discussie verloopt zo goed en kwaad als het kan. De leidraad is een heftig protest: de conferentie spreekt en verliest daarbij de gehandicapten uit het oog, terwijl er zonder hen niets te zeggen zou zijn. De organisaties die hen hadden begeleid naar Hamburg hadden ze daar ondergebracht in gezinnen of onthaalinstellingen.

Vijf of zes protesteerders uiten zich en het woord wordt als laatste aan een jonge Engelse gegeven.

Haar herinnering laat me niet los: ik zie haar nog, vrij ver van de microfoon staand, een onbevallig uiterlijk in een verkreukelde regenjas; zij spreekt met moeite, zoals de anderen; net als de anderen is zij geïntimideerd, maar ze zet door.

Ik weet niet waarom, maar zij houdt haar publiek geboeid.

Na een hele poos, beëindigt ze haar betoog. Zij doet alsof ze het voorleest maar het is nog maar een vormeloos vodje waaraan ze langs alle kanten trekt.

De geïmproviseerde “vriendelijke animatrice” bedankt haar en nodigt haar uit te gaan zitten, wat haar onmiddellijk een heel droog “Ik ben niet klaar” oplevert.

Na een heel lange stilte vertaal ik: “Ik heb nog iets anders te zeggen”.

Dat iets, zegt ze - na lang aarzelen en nadat ze haar moed in haar twee handen nam - duidelijk en helder met de hele kracht van haar overtuiging: “Ik zou willen zeggen… dat ik wil trouwen en kinderen krijgen”.

Ik kan en wil niet beschrijven hoe ik me voelde nadat ik deze luttele woorden vertolkt had. Nochtans realiseerde ik me meteen dat dit korte ogenblik mij het ereteken had vergund de stem te zijn van iemand die geen spreekrecht heeft.

Dit fragment van mijn beroepsleven is tot op heden het hoogtepunt gebleven.

Een tijdje geleden vernam ik toevallig op de televisie dat mentaal gehandicapten - in bepaalde landen, bv in Frankrijk, onder bepaalde voorwaarden en met een grote mate aan sociale begeleiding, een gezin mogen stichten.

Ik weet niet wat er van deze Engelse waarvan ik de naam niet ken, geworden is, maar ik vlei me dat haar stem werd gehoord.



Recommended citation format:
Michel LESSEIGNE. "De stem van Mevrouw". aiic.net February 27, 2002. Accessed April 23, 2019. <http://aiic.net/p/1168>.



Message board

Comments 2

The most recent comments are on top

ulla schneider

   

thank you for this article. this is what interpreting is all about! reminds me of a New York Police Department Employee who started out a seminar saying :Hi! my name is Charles Dorfman and I'm here to tell you about microfilming 10 million New York birth certificates. And he did, and he was wonderful , and it was a privilege to be "his voice"! There are many instances I remember, where we have helped to give a voice to people from all walks of life, with or without handicaps,who have something to say and whose messages might otherwise have gone unheard.

Ulla Schneider

Total likes: 0 0 | 0

Edwin GOOSSENS VAEREWYCK

   

Chapeau pour ce brillant article et merci de nous faire partager ton expérience

edwin Goossens Vaerewyck

Total likes: 0 0 | 0