Najczęściej zadawane pytania

Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o byciu tłumaczem konferencyjnym, ale nie wiedzieliście, kogo zapytać!

Q: Na czym polega praca tłumacza konferencyjnego?
Q: Jakie wymagania musi spełniać tłumacz konferencyjny?
Q: Jakie są różnice między pracą tłumacza ustnego a pisemnego?
Q: Czy da się tłumaczyć słowo po słowie?
Q: Czy tłumaczem się rodzi, czy zostaje?
Q: Czy tłumacz jest bardzo widoczny?
Q: Czy tłumacze poznają tajemnice przed ich upublicznieniem?
Q: Jakie języki warto poznać i gdzie się ich nauczyć?
Q: A co z ogólnym wykształceniem?
Q: Czy zawód tłumacza przetrwa dominację języka angielskiego?
Q: Czy maszyny zastąpią tłumaczy?


Q: Na czym polega praca tłumacza konferencyjnego?

W kilku słowach, tłumacze konferencyjni ułatwiają porozumiewanie się osobom mówiących w różnych językach.

Tłumacz musi wiedzieć, jak słuchać w sposób czynny tego, co jest mówione w języku źródłowym, tj.:

  • w pełni zrozumieć komunikat,
  • w odpowiednim kontekście,
  •  i na dowolny temat.

Sztuka tłumaczenia konferencyjnego polega na wyrażaniu tekstu źródłowego w języku docelowym, zachowując pierwotne znaczenie - ton, intencje oraz styl mówcy.

Q: Jakie wymagania musi spełniać tłumacz konferencyjny?

Osobowość, trening i profesjonalizm.

Każdy kandydat na tłumacza musi wykazywać się zdolnościami, dociekliwym umysłem oraz mocnymi nerwami. Oczywiście, nie obędzie się bez dobrej znajomości języka i szerokiej wiedzy ogólnej.

Kandydaci na tłumaczy muszą być w stanie szybko zrozumieć i przetworzyć informację, cechować się doskonałą koncentracją, umiejętnością szybkiego i spokojnego reagowania na niespodziewane okoliczności, wytrwałością oraz silnymi nerwami, miłym głosem i zdolnością wypowiadania się przed szerokim gronem słuchaczy. Powinni również godzić dociekliwość z wyczuciem i taktem.

Osoby spełniające te wymagania muszą przejść specjalistyczne szkolenie, dotyczące metod i technik tłumaczenia.

Na koniec, tłumacze muszą posiadać swoisty rygor intelektualny - muszą wiedzieć dokładnie, na czym polega poprawne i profesjonalne zachowanie, zgodne z podstawowymi zasadami dotyczącymi zawodu tłumacza (poufność, normy zawodowe , itd.)

Należy tak robić z kilku powodów:

  • aby zapewnić odpowiednią jakość pracy,
  • aby chronić zdrowie i wydłużyć karierę,
  • aby zyskać uznanie innych tłumaczy,
  • i w końcu, aby budzić zaufanie klientów.

Q: Jakie są różnice między pracą tłumacza ustnego a pisemnego?

Tłumacze pisemni pracują z tekstem. Zazwyczaj nie mają styczności z jego autorem ani audiencją, ale mają więcej czasu na opracowanie przekładu. Efekty ich pracy są trwałe - mogą być publikowane, ponownie czytane i wykorzystywane, a czasami nawet stać się standardowym materiałem źródłowym.

Tłumacze ustni zajmują się tekstem mówionym i muszą szybko znaleźć najlepszy przekład, ponieważ są integralną częścią przekazu skierowanego do żywej publiczności.

Q: Czy da się tłumaczyć słowo po słowie?

Tłumaczenie ustne polega na zrozumieniu znaczenia wypowiedzi w kontekście określonego spotkania czy imprezy oraz przekazaniu tego znaczenia żywej publiczności przy jednoczesnym uwzględnieniu różnic językowych i kulturowych. Tłumaczenie "słowo po słowie" zawsze daje słabe wyniki, ale jest to szczególnie widoczne w przypadku tłumaczenia ustnego, podczas którego prawdziwi profesjonaliści zawsze szukają precyzyjnego znaczenia słów. Maksymą tłumacza ustnego jest: pomyśl, zanim powiesz .

Q: Czy tłumaczem się rodzi, czy zostaje?

Kariera zawodowego tłumacza wymaga treningu, ćwiczeń, profesjonalnego podejścia i determinacji. Znajomość wielu obcych języków i kultur nie wystarczy. Przed rozpoczęciem pracy jako zawodowy tłumacz należy opanować metody i techniki tłumaczenia, co jest możliwe poprzez odbycie odpowiedniego kursu na poziomie uniwersyteckim. Wielojęzyczne wychowanie nie jest konieczne - większość osób obecnie zajmujących się tłumaczeniem ustnym nabyła później znajomość języków obcych, ale opanowali oni te języki w najwyższym stopniu.

Q: Czy tłumacz jest bardzo widoczny?

Profesjonalni tłumacze wykonują swoje zadanie w sposób dyskretny. Idealne tłumaczenie to takie, którego uczestnicy dyskusji wcale nie zauważają.

Q: Czy tłumacze poznają tajemnice przed ich upublicznieniem?

Taka sytuacja jest możliwa, ale profesjonalni tłumacze nigdy nie rozpowszechniają nabytych informacji. Poufność zawodowa jest jednym z najważniejszych elementów kodeksu etyki zawodowej AIIC.

Q: Jakie języki warto poznać i gdzie się ich nauczyć?

Teoretycznie, konferencje i spotkania międzynarodowe mogą odbywać się w dowolnym języku, ale niektóre języki używane są częściej od innych. Pomimo iż trudno przewidzieć które języki są lub będą użyteczne dla tłumacza konferencyjnego działającego na określonym rynku, popyt na języki szeroko używane zawsze będzie wyższy. Przykładowo, każdy kandydat na tłumacza konferencyjnego powinien posiadać (czynną bądź bierną) znajomość języka angielskiego. Biorąc jednak pod uwagę zakres i stopień znajomości języka wymagane do pracy w tym zawodzie, istnieją oczywiste ograniczenia dotyczące liczby języków używanych przez jednego tłumacza. Dobrym pomysłem jest więc skupienie się na języku ojczystym oraz językach obcych do których mamy zapał, oczywiście jeżeli jest szansa na pozyskanie zleceń ich dotyczących.

Możliwości w każdym kraju są inne. W niektórych krajach zlecenia pochodzą od zlokalizowanych w nich instytucji międzynarodowych, a w innych - przede wszystkich od lokalnych firm i agencji rządowych. Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie którymi językami warto się zająć, ale dobrym wyznacznikiem są języki używane na konferencjach. AIIC uważa, że szkolenie tłumaczy powinno skupiać się na kombinacjach języków na które jest lub będzie zapotrzebowanie.

Należy pamiętać, że:

  • Dokładne opanowanie języka ojczystego jest najważniejsze dla zapewnienia odpowiedniej jakości tłumaczeń. Fakt ten łatwo przeoczyć gdy skupimy się wyłącznie na nauce języków obcych.
  • Dogłębna i szeroka znajomość języków wymaga trwającego całe życie zaangażowania w ciągłe jej doskonalenie.

Ogólnie, tłumacze powinni posiadać ukończone studia, a następnie kursy podyplomowe związane z technikami tłumaczeń konferencyjnych. Ukończony kierunek nie musi być związany z nauką o językach, ale każdy kandydat na tłumacza musi wykazywać się bardzo wysokim poziomem wiedzy językowej - zazwyczaj oznacza to ukończenie studiów dotyczących języków nowożytnych.

Ukończenie innych studiów, a następnie kursu podyplomowego związanego z tłumaczeniami konferencyjnymi może rzecz jasna okazać się doskonałym zestawem, pod warunkiem posiadania przez kandydata odpowiednich kompetencji związanych z językiem. W świecie konferencji przydatna może okazać się każda dziedzina wiedzy.

Q: A co z ogólnym wykształceniem?

Tłumacze konferencyjni pracują dla szerokiego spektrum klientów i publiczności, a zakres tematyczny imprez obejmuje m.in. gospodarkę, finanse, prawo, politykę, naukę, technologię, teologię, sport czy medycynę.

Tłumacze są ekspertami komunikacji międzykulutorwej, ale nie mogą być ekspertami w każdej dziedzinie. Głównym atutem tłumacza jest dociekliwy umysł, entuzjazm i chęć nauki każdego dnia.

Przygotowanie jest kluczem do radzenia sobie z każdą wypowiedzią i różnymi mówcami. Tłumacz musi nie tylko zrozumieć przekazywaną treść, ale również wyrazić jej znaczenie w języku docelowym.

Tłumacze muszą być na bieżąco z aktualnymi wydarzeniami na świecie i ciągle poszerzać swoją wiedzę ogólną. Zawodowi tłumacze są w pewnym sensie szekspirowskimi "podkradaczami zostawianych bez opieki drobiazgów", gdyż nigdy nie wiadomo kiedy ziarnko wiedzy może się przydać.

Q: Czy zawód tłumacza przetrwa dominację języka angielskiego?

Wybór języków pozostaje w gestii organizatorów konferencji. Mogą oni kierować się względami politycznymi (np. wybierając języki używane w UE lub oficjalne języki Konfederacji Szwajcarksiej), dyplomatycznymi (np. dodając do puli język kraju, w którym odbywa się impreza), praktycznymi (np. wybierając dla konferencji medycznych język angielski i narodowy), lub wręcz tradycją.

Na imprezach międzynarodowych często stosuje się język angielski, gdyż zna go i potrafi się w nim porozumiewać coraz więcej osób. Nie oznacza to jednak, że wszyscy posługują się językiem angielskim w pełni poprawnie, że znają jego wszelkie niuanse czy chociażby wypowiadają się w nim komfortowo. Dla wielu osób wypowiadanie się czy słuchanie wypowiedzi w języku obcym - nawet takich, których tematyka jest im bliska - jest bardzo męczące. Skorzystanie z usług profesjonalnych, dobrze przygotowanych tłumaczy konferencyjnych poprawia jakość komunikacji.

Język jest nieodłącznie związany z dziedzictwem kulturowym, więc każdy może czerpać z zasobów swojego języka ojczystego, które po prostu nie występują w innych językach. Była to główna motywacja do przygotowania przez AIIC deklaracji o zróżnicowaniu językowym.

W niektórych regionach i dziedzinach dostrzega się tendencję do organizowania spotkań i konferencji wyłącznie w języku angielskim - szczególnie jeżeli podnosi to prestiż takiej imprezy. Popyt na języki nie jest jednak stały - oprócz tradycyjnych języków konferencyjnych, takich jak francuski, hiszpański i niemiecki, Unia Europejska potrzebuje również tłumaczy języka czeskiego, fińskiego czy polskiego. Coraz częściej wykorzystywany jest język chiński. Instytucje międzynarodowe, takie jak Międzynarodowy Trybunał Karny, zajmują się sprawami z różnych krajów i muszą zatrudniać tłumaczy obowiązujących w nich języków. Bardzo trudno więc przewidzieć, czy i kiedy będzie popyt na określony zestaw języków.

Q: Czy maszyny zastąpią tłumaczy?

Tłumaczenie maszynowe jest od lat sześćdziesiątych XX wieku niedoścignionym celem badaczy języka. Istniejące systemy stają się coraz doskonalsze, ale brakuje znaczących przełomów w ich rozwoju. Radzą sobie one dobrze z dużymi ilościami jednorodnego tekstu, takiego jak oferty przetargowe czy raporty meteorologiczne. Język mówiony jest dużo bardziej złożony od pisanego. Co prawda techniki rozpoznawania głosu są cały czas rozwijane, ale komputery jeszcze długo nie będą w stanie zastąpić tłumacza-człowieka.

Jednocześnie, rozwój technologii informatycznych może być sporą pomocą dla tłumaczy. Terminologia i dokumenty konferencyjne dostępne są teraz w postaci elektronicznej i mogą być zapisane np. w pamięci laptopa. Częściej stosuje się również technologie wideokonferencyjne. Zawodowi tłumacze nie boją się innowacyjnych rozwiązań, pomimo iż mogą one zmienić sposób ich pracy.


Recommended citation format:
AIIC. "Najczęściej zadawane pytania". aiic.net February 1, 2013. Accessed October 19, 2018. <http://aiic.net/p/6412>.


Message board

Comments 5

The most recent comments are on top

Verónica Fabiana PEREZ GUARNIERI

   

Several comments have been posted over recent months - all similar in some ways but each interesting in and of itself. I’ll try to address them all here. Regarding the comment about interpreters being replaced by computers, I
suggest you take a look at this discussion: http://interpreting.info/questions/11/when-will-artificial-intelligence-and-machine-translation-replace-interpreters.

In short, I do not think technology will replace interpreters anytime soon. In
oral communication there is so much going on other than the spoken word that
I find it hard to believe that a machine will ever be able to detect all the subtleties. Concerning the comments on training and the age at which one can start working as
an interpreter, I would point out that
interpreters come from all backgrounds. Some have studied languages or linguistics, others happen to be medical doctors, journalists
or engineers. In all cases, conference interpretation requires both inherent aptitude and training to hone very specific skill sets.

Mastering languages is but the start; you need to truly understand the culture that breathes life into a language and its many nuances. It’s a good thing to start learning
languages and have an interest in interpreting early in life, but you also need to acquire general knowledge and raise your
language proficiency to a very high level – and then put in years of directed study and hard work to become an
interpreter.

 

Total likes: 0 0 | 0

Oswaldo Ponce

   

I'm trying to get in the world of language translators, I think, there could be a little posibility by technology for overcome our career.However I'd like to be a translator because it's my hobbie and I think that I'm very good on this issue.Hence, the fear of unemployment by robot translation wont win me. =)

Total likes: 0 0 | 0

Pinky Norhanne

   

so, i am just asking.... I am 13, i know 3 languages (French, arabic, english) my Native language is Arabic, but i have an amazing French, and english, i have all of the above.. But how old should you be? and is it required to learn more than 3 languages, i am planning on getting into a huge spot.. Please answer back.

Total likes: 0 0 | 0

vanilla

   

I think those are the most valuable qualities an interpreter should possess, for the skill required is based on a genuine craftsmanship. However, language talents, which in most cases given to language masters, will be of great help.

Total likes: 0 0 | 0

jackie

   

I am wondering if an excellent interpreter can be trained just because of the strong determination,and definitely with the hard work.

Total likes: 1 1 | 0